Türk ve İslam Eserleri Müzesi Taşımacılığı: Planlama Rehberi
Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde bir salon değişimi, geçici sergi ya da personel taşıması planlanıyorsa işin sırası, sorumlulukları ve riskleri bu rehberde.
7 dakikalık okuma süresi

Kısa cevap
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Taşımacılığı; eser, vitrin, arşiv, idari ofis ve personel eşyası olmak üzere ayrı planlanan işlerden oluşur. Eserle ilgili kararı müze yönetimi ve konservatör verir, taşıma ekibi yalnızca teslim edilen esere dokunur. Eser dışı malzeme için İstanbul'da depolama yapılabilir.
- Eserin taşınıp taşınmayacağına müze yönetimi ve konservatör karar verir, durum raporunu da kurum hazırlar.
- Vitrin, kaide ve panel sökümünde her parça numaralanır, yeni salondaki yerleşim planı önceden çizilir.
- Arşiv kolileri raf sırasına göre etiketlenir, mühürlenir ve teslim tutanağıyla taşınır.
- Euronak deposunda yalnızca eser dışı malzeme bekletilir, eser depolaması müzenin kendi koşullu deposunda kalır.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Taşımacılığı
Bu tür kurumlarda en sık yapılan planlama hatası, taşımayı tek bir iş sanıp eser, ekipman ve ofis akışını aynı takvime sıkıştırmaktır. Türk ve İslam Eserleri Müzesi Taşımacılığı; müze binasındaki idari ofislerin, müze mağazasının ve atölyelerin taşınmasını da kapsar ve her biri ayrı bir sıra gerektirir.
Müze, Sultanahmet Meydanı'nın batısındaki 16. yüzyıl İbrahim Paşa Sarayı'nda yer alan bir devlet müzesidir. Böyle tarihi bir yapıda dar kapılar, merdivenler ve teras geçişleri koridor genişliğini belirler. Bu yüzden işi kapalı gün, akşam ya da sezon dışına almak çoğu zaman gerekir. Ziyaretçi akışı ve güvenlik birimi varsa onların giriş çıkış düzeni de takvime yazılır.
İdari ofislerde bilgisayarlar, dosya dolapları ve mağaza stoğu önce taşınır, atölye ekipmanı ise alet ve kimyasal ayrımıyla sonraya bırakılır. Euronak bu işi müzenin talebi hâlinde üstlenebilir, büyük işlerde yerinde ücretsiz keşif yapar. Keşifte merdiven, kapı ve zemin koşulları görülür.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Eser ve Koleksiyon Taşıma
Eser ve koleksiyon taşıma, her eserin kendi durumuna göre ayrı paketlendiği ve kararın müze yönetimiyle konservatöre ait olduğu bir iştir. Taş, seramik, metal, cam, ahşap ve el yazması gibi farklı malzemeler farklı koruma ister. Durum raporunu kurum hazırlar, taşıma ekibi bu rapora göre çalışır. Sanat eseri taşıma deneyimi burada yöntemin temelini oluşturur.
Paketleme esere özel yapılır: ahşap sandık, içine kesilmiş köpük yuva, ince cam ve seramikte balonlu naylon ile özel kesim karton kaplama kullanılır. Ani sıcaklık ve nem değişimi için sandık kapatılmadan önce konservatörün belirlediği koruma önlemleri uygulanır. Halı ve tekstil gibi malzemelerde sarım yöntemini konservatör söyler.
Ekip yalnızca kurumun teslim ettiği esere dokunur. Eseri vitrinden çıkarmak, yerinden oynatmak ya da açmak müze görevlisinin işidir. Tarihi eser taşıma işlerinde her teslim, sandık numarasıyla tutanağa geçer ve varışta aynı numarayla kurum görevlisine geri teslim edilir.
- Eserin taşınma kararı müze yönetimi ve konservatörden çıkar
- Durum raporu kurumca hazırlanır, ekip raporu uygular
- Her eser için ayrı ahşap sandık ve köpük yuva hazırlanır
- Teslim ve varış tutanakla, sandık numarasıyla kayda geçer
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Sergi ve Ödünç Eser Sevkiyatı
Sergi ve ödünç eser sevkiyatı, eserlerin geçici olarak başka bir salona, başka bir şehre ya da yurt dışına gitmesini kapsar ve en küçük adımı bile yazılı plana bağlanır. Somut bir örnek: geçici bir sergi için eserlerin başka bir salona alınması. Önce salonun zemini, kapı genişliği ve vitrin yerleşimi kontrol edilir, ardından eserler konservatör nezaretinde tek tek sandıklanır.
Salon içi geçişte bile eser el arabasına konmadan sandığında hareket eder, güzergâhtaki eşikler ve merdivenler önceden işaretlenir. Müze görevlisi hem çıkışta hem varışta hazır bulunur. Gerekirse aynı gün içinde iki salon arasında tutanaklı teslim yapılır. Müze taşıma planında bu adım en başta takvime yazılır.
Ödünç eser başka bir şehre ya da yurt dışına gidecekse kurum görevlisi refakat eder. Yurt dışı sevkiyatta gümrük ve izin evrakını kurum hazırlar, taşıma ekibi bu evraka uygun şekilde sandıkları araca yerleştirir. Uluslararası işte varış ülkesindeki teslim süreci de önceden netleştirilir.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Vitrin ve Sergi Ekipmanı Taşıma
Vitrin ve sergi ekipmanı taşıma, camı, kaideyi, paneli ve aydınlatma rayını eser çıkarıldıktan sonra sökmek, numaralandırmak ve yeni salonda aynı düzende kurmaktır. Vitrin camı kırılgan ve ağırdır, kaide ve panelin yüzeyi çizilmeye açıktır. Bu yüzden kapitone taşıma battaniyesi, köpük koruyucu ve karton kaplama birlikte kullanılır.
Söküm ve kurulumu taşıma ekibi yapar. Her vitrinin parçaları aynı numarayla etiketlenir, vidalar ve bağlantı elemanları ayrı bir poşette parçaya bağlanır. Aydınlatma rayının hangi vitrine bağlı olduğu fotoğrafla kayda geçer. Böylece yeni salonda kurulum tahmine değil kayda dayanır.
Salonun yeni yerleşim planı önceden çizilirse vitrinler doğrudan yerine konur, ara depolama gerekmez. Büyük camlar dar kapıdan geçmiyorsa dış cephe mobil asansörü gündeme gelir, bunun için binanın izni ve güvenlik biriminin onayı gerekir. Keşif sırasında bu geçişler ölçülür.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Kütüphane ve Arşiv Taşıma
Kütüphane ve arşiv taşıma; müze kütüphanesini, envanter defterlerini, fotoğraf ve belge arşivini raf sırası bozulmadan yeni yere ulaştırmaktır. Envanter defteri yerini kaybederse aylar süren bir düzen işi çıkar. Arşiv taşımacılığı bu yüzden sıra korumayı ilk kural sayar.
Belgeler mühürlenebilir arşiv kolilerine konur, her koliye raf numarası, sıra aralığı ve birim adı yazılır. Fotoğraf negatifleri ve ince kâğıtlar için ayrı, sert yüzeyli koliler kullanılır. Kitaplar sırtları aşağı değil, raftaki gibi dik ve boşluksuz dizilir. İçerikle ilgili kayıt kurum görevlisinde kalır, ekip yalnızca kolinin kendisini ve mührünü izler.
Teslim, tutanakla yapılır: çıkışta koli sayısı ve mühür durumu, varışta aynısı kontrol edilir. Gizlilik taşıyan belgeler için görevli yanında bulunur. Yeni yerde raflar hazırsa koliler raf sırasıyla boşaltılır, kurum görevlisi yerleşimi onaylar. Yeni yer henüz hazır değilse kısa süreli bekleme için arşiv depolama hizmetimiz kurum izniyle değerlendirilebilir.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Personel Ev Eşyası Taşıma
Personel ev eşyası taşıma, atama ya da görev değişikliğiyle şehir değiştiren müze uzmanı, arkeolog, restoratör ve idari çalışanın evini yeni adrese götürmektir. Tayin tarihleri çoğu zaman kısa sürede kesinleşir, bu yüzden çalışanın önce taşıma tarihini ve boşaltma gününü netleştirmesi gerekir. İstanbul içindeki taşıma şehir içi iş olarak planlanır.
Başka bir şehre yapılan taşıma, şehirlerarası evden eve nakliyat olarak yürür. Euronak'ın İstanbul dışında ofisi ya da yerel ekibi yoktur, çıkış ve varış arasındaki yolculuk tek bir şehirlerarası taşıma olarak kurgulanır. Restoratör ve arkeologların kitap, alet ve çalışma malzemesi ev eşyasından ayrı koli grubuna alınır.
Mobilya sökümü ve kurulumu ekip tarafından yapılır. Askılı elbise kolisi, oda adı yazılı koli etiketi ve kapitone battaniye standart malzemedir. Taşıma beyan değeri üzerinden düzenlenen sigorta poliçesiyle yapılır, ücret keşif sonrası yazılı sözleşmeyle sabitlenir. Kurum adına fatura gerekiyorsa baştan bildirilmelidir.
- Tayin tarihi kesinleşince taşıma günü ve boşaltma günü ayrı yazılır
- Kitap ve çalışma malzemesi ayrı koli grubuna alınır
- Mobilya sökümü ve kurulumu taşıma ekibince yapılır
- Şehirlerarası işte çıkış ve varış adresine ulaşım koşulları önceden sorulur
Türk ve İslam Eserleri Müzesi Depolama Hizmeti
Depolama hizmeti, taşıma sırasında yeni yer hazır olmadığında vitrin, kaide, boş sergi sandığı, idari mobilya ve ambalaj malzemesini geçici olarak bekletmektir. Euronak'ın İstanbul'daki 3.000 m² kapalı deposu yalnızca eser dışı malzeme içindir. Depoda iklim kontrolü bulunduğu iddia edilmez, bu yüzden eserler buraya alınmaz.
Eserlerin bekletilmesi gerekiyorsa müzenin kendi koşullu deposu esas alınır, karar yine müze yönetimi ve konservatöre aittir. Sergi dönemi bitince boş ahşap sandıklar, köpük yuvalar ve profesyonel ambalaj malzemesi depoya alınıp sonraki sergiye kadar muhafaza edilebilir.
Depoya girişte her parça numarasıyla listelenir, çıkışta aynı liste kontrol edilir. Sığ raflara konan vitrin camları dik, kaideler üst üste değil ayrı istiflenir. Müzenin bu malzemeleri ne zaman geri isteyeceği baştan belirlenirse hem depolama süresi hem de yeniden sevk planı net olur.
Sık sorulan sorular
Euronak haftanın 7 günü 08.00 ile 18.00 arasında çalışır. Mesai dışı ve hafta sonu taşıma önceden planlanarak yapılabilir. Müze gibi ziyaretçi alan yerlerde kapalı gün ya da akşam saatleri tercih edilir, ancak güvenlik birimi ve yönetimin onayı gerekir.




